Cách xây tường gạch AAC từng bước: vữa lót, mạch mỏng, râu thép và giằng tường

CẨM NANG THI CÔNG

Cách xây tường gạch AAC đúng từ lớp đầu

Trình tự xây gạch bê tông khí chưng áp từ chuẩn bị, mạch mỏng, liên kết cột đến bảo dưỡng, kèm bảng kiểm tra nghiệm thu.

• Lớp thứ nhất trên vữa xi măng cát
• Mạch mỏng 2–3 mm, so le nửa viên
• Chừa khe đỉnh tường, chèn sau

Gọi ngay 0968 570 270Nhận báo giá

Gạch bê tông khí chưng áp (AAC) nhẹ, phẳng, dễ cắt, nhưng khác hẳn gạch đất nung nên thợ quen tay với gạch đỏ dễ mắc lỗi khi chuyển sang. Bài này hướng dẫn cách xây tường gạch AAC theo trình tự ngoài công trường: chuẩn bị, lớp gạch thứ nhất trên vữa xi măng cát, xây mạch mỏng, so le mạch, liên kết cột, giằng, khe đỉnh tường, chia đợt và bảo dưỡng.

Bức tranh chung cho cả gạch và tấm nằm ở bài hướng dẫn thi công bê tông khí chưng áp từ A đến Z; ở đây chỉ đi sâu vào kỹ thuật xây gạch, kèm bảng kiểm tra dùng ngay tại công trình.

Chuẩn bị mặt bằng và vật tư trước khi xây

Phần lớn lỗi nứt, lệch, hở mạch bắt nguồn từ khâu chuẩn bị. Với cách xây tường gạch AAC, mặt sàn và mốc cao độ càng chuẩn thì mạch mỏng càng dễ làm đều.

• Định vị: bật mực tim tường, mép tường, ô cửa, hộp kỹ thuật; đánh dấu một cao độ chuẩn trên các cột để mọi lớp gạch so cùng một mốc.
• Mặt sàn: cạo sạch vữa thừa, dầu, bụi; chỗ lồi lõm nhiều xử lý trước, đừng để vữa lót gánh hết độ chênh.
• Cột tiếp giáp: kiểm tra thép chờ có sẵn hay phải khoan cấy râu thép theo bản vẽ.
• Bãi tập kết: gạch kê cao, che mưa, đặt gần vị trí xây để đỡ bốc vác.

Ví dụ tính lượng gạch: tường dài 5 m, cao 3,2 m, trừ ô cửa 0,9 × 2,2 m còn 16 − 1,98 = 14,02 m²; nhân 8,33 viên/m² được khoảng 117 viên, cộng hao hụt giả định 5% là khoảng 123 viên. Đơn giá từng độ dày xem tại bảng giá bê tông nhẹ 2026 (giá tham khảo theo bảng giá hiện hành, có thể thay đổi).

Tường dùng gạch bê tông khí chưng áp AAC quy cách 600×200; mạch mỏng nên dùng vữa khô trộn sẵn cho gạch AAC thay vì tự pha theo cảm tính.

Lớp gạch thứ nhất: vữa lót và chặn ẩm chân tường

Lớp thứ nhất là mặt bằng chuẩn cho cả bức tường. Lệch vài milimet ở đây thì các lớp trên lệch theo, mà mạch 2–3 mm không đủ chỗ để bù. Vì vậy, trong cách xây tường gạch AAC, lớp này luôn đặt trên vữa xi măng cát để còn chỉnh được cao độ.

1. Đặt hai viên mốcĐặt hai viên ở hai đầu tường, chỉnh đúng cao độ và thăng bằng bằng nivo, căng dây theo mép trên.
2. Rải vữa lótRải vữa xi măng cát trên một đoạn đủ đặt vài viên, dày vừa đủ bù độ chênh của sàn.
3. Đặt viên, gõ chỉnhĐặt viên theo dây, gõ búa cao su đến khi mặt trên ngang dây, kiểm tra thăng bằng theo cả hai phương.
4. Phết mạch đứngMạch đứng giữa các viên dùng vữa mạch mỏng, phết kín mặt đầu viên.
5. Soát trước khi vữa đôngLớp thứ nhất phải thẳng, phẳng, đúng cao độ rồi mới xây lớp thứ hai.

Chặn ẩm ở chân tường

Bê tông khí nhiều lỗ rỗng nên hút ẩm khi tiếp xúc nước lâu. Ở khu vệ sinh, bếp, ban công và tường tầng trệt sát nền, nên làm gờ chân tường bằng bê tông hoặc vài hàng gạch đặc theo chỉ định thiết kế, quét chống thấm rồi mới xây gạch AAC lên trên. Lớp sơn, bả chống thấm làm sau không thay được lớp chặn ẩm này. Xem thêm nhược điểm hút ẩm của gạch AAC và cách khắc phục.

Xây mạch mỏng bằng vữa chuyên dụng

Từ lớp thứ hai, cách xây tường gạch AAC đúng là dùng vữa xây mạch mỏng, mạch khoảng 2–3 mm. Gạch AAC sai số kích thước nhỏ nên làm được điều này; xây vữa thông thường thì mạch dày khoảng 10 mm, tốn vữa và kém đồng đều hơn.

Trộn vữa

Đổ nước sạch vào thùng trước, cho bột sau, trộn bằng máy khoan gắn cánh trộn ở tốc độ thấp tới khi mịn, không vón. Lượng nước đúng hướng dẫn trên bao. Chỉ trộn đủ dùng trong thời gian cho phép; vữa đã bắt đầu đông thì bỏ, không thêm nước trộn lại. So sánh các dòng vữa pha sẵn có ở bài các loại vữa khô trộn sẵn thông dụng.

Phết vữa và đặt viên

• Phủi bụi mặt gạch lớp dưới; trời nắng gắt thì làm ẩm nhẹ, không tưới đẫm.
• Dùng bay răng cưa bằng bề dày tường, phết kín mặt trên lớp dưới, kéo bay một chiều.
• Phết kín mặt đầu viên sắp đặt: mạch đứng hở là đường cho nước thấm và âm thanh lọt qua.
• Đặt sát viên trước, gõ nhẹ búa cao su theo hai phương tới khi vữa trào đều ở mép mạch; gạt sạch vữa trào khi còn ướt.

So le mạch và kiểm tra thăng bằng từng lớp

Mạch đứng của hai lớp liền nhau không được trùng nhau, đây là nguyên tắc nền của mọi cách xây tường gạch AAC. Dễ làm nhất là lệch nửa viên, tức khoảng 300 mm với viên dài 600 mm. Ở đầu tường, góc tường, cạnh ô cửa buộc phải cắt viên; khi đó tránh để mạch đứng hai lớp gần nhau hơn khoảng một phần tư chiều dài viên.

Viên cắt dùng cưa chuyên dụng để mặt cắt phẳng, vuông góc. Mẩu gạch quá nhỏ không chèn vào tường mà dịch vị trí cắt để viên cuối đủ lớn. Ở góc tường, các lớp đan xen nhau để hai tường liên kết. Xây xong mỗi lớp, dùng bàn bào chà phẳng chỗ lệch giữa các viên, phủi bụi rồi mới phết vữa lớp sau.

Liên kết tường với cột bằng râu thép

Tường gạch AAC trong nhà khung là tường bao che hoặc tự mang, không thay cột dầm. Chỗ tường gặp cột hay nứt nhất vì hai vật liệu co ngót, biến dạng khác nhau, nên cách xây tường gạch AAC luôn cần liên kết cơ học chứ không chỉ trông vào vữa.

• Râu thép chờ sẵn hoặc khoan cấy vào cột, nằm trong mạch ngang. Nhiều hướng dẫn đặt cách 2–3 lớp gạch một lần; đường kính, chiều dài neo, khoảng cách lấy theo bản vẽ.
• Mạch 2–3 mm không đủ chỗ cho thanh thép, nên thợ xẻ rãnh nhỏ trên mặt gạch để đặt thép rồi lấp đầy vữa.
• Phết kín mặt tiếp giáp giữa viên cuối và mặt cột; đánh dấu các vị trí này để khi trát nhớ đặt lưới.

Giằng tường và lanh tô

Tường dài, tường cao, tường có ô cửa lớn cần giằng ngang, giằng đứng và lanh tô. Vị trí, kích thước, cốt thép của chúng phải do kỹ sư thiết kế xác định theo kích thước tường và tải trọng gió nếu là tường ngoài. Đổ giằng xong chờ bê tông đủ cứng mới xây tiếp; lanh tô gối lên tường hai bên ô cửa đúng chiều dài theo bản vẽ, mặt gối phẳng, đầy vữa.

Khe giữa đỉnh tường và đáy dầm

Đừng xây chèn kín sát đáy dầm ngay trong ngày. Dầm võng dần khi chịu tải; tường bị ép cứng từ đầu dễ nứt ngang ở lớp trên cùng. Người mới tìm hiểu cách xây tường gạch AAC hay bỏ sót chi tiết này.

1. Xây đến cách đáy dầm một khe nhỏ, độ rộng theo chỉ định kỹ thuật.
2. Chờ tường bên dưới ổn định, thường vài ngày tùy thời tiết.
3. Chèn khe bằng vật liệu theo thiết kế: vữa không co ngót, hoặc vật liệu đàn hồi kết hợp vữa nơi cần cho dầm võng.

Cơ chế nứt ở vị trí này được phân tích trong bài nứt tường bê tông khí chưng áp: nguyên nhân và cách khắc phục.

Nghỉ theo đợt và bảo dưỡng tường mới xây

Xây quá cao trong một ngày khiến lớp dưới chịu tải khi vữa chưa đủ cứng, tường dễ phình, lệch. Hãy chia đợt, chiều cao mỗi đợt theo hướng dẫn của nhà sản xuất vữa và giám sát.

• Cuối ngày che mặt trên tường dở dang bằng bạt để nước mưa không chảy vào lõi gạch.
• Trời nắng gió, phun sương nhẹ mặt tường vài ngày đầu; không xối nước.
• Không va đập, treo đồ, khoan đục hay cắt rãnh điện khi vữa chưa đủ cứng.

Bảo dưỡng là bước cuối của cách xây tường gạch AAC, quyết định tường giữ được độ phẳng. Độ bền lâu dài của vật liệu được bàn trong bài bê tông khí chưng áp có bền không.

Bảng kiểm tra cuối khi nghiệm thu tường

Bảng dưới gom cách xây tường gạch AAC thành tám mục kiểm tra. Nên chụp ảnh các bước bị che khuất như chặn ẩm, râu thép ngay lúc làm, vì sau khi trát không kiểm lại được.

Câu hỏi thường gặp về cách xây tường gạch AAC

Có cần tưới nước cho gạch AAC trước khi xây không?

Không tưới đẫm như gạch đỏ. Gạch AAC hút nước, tưới đẫm sẽ nặng, lâu khô và vữa mạch mỏng khó bám đều. Chỉ làm ẩm nhẹ khi trời nắng gắt hoặc khi bao vữa yêu cầu.

Xây gạch AAC bằng vữa xi măng cát thông thường có được không?

Được, nhưng mạch dày khoảng 10 mm, tốn vữa và kém đồng đều, tường mất lợi thế phẳng. Theo cách xây tường gạch AAC chuẩn, vữa xi măng cát chỉ dùng cho lớp lót dưới lớp thứ nhất.

Xây xong bao lâu thì được trát?

Đợi tường ổn định, vữa mạch đủ cứng, khe đỉnh tường đã chèn và rãnh điện nước đã cắt xong. Thời gian cụ thể tùy thời tiết và loại vữa; khâu trát có yêu cầu riêng về lớp lót, lưới và độ dày.

Tường gạch AAC có xây cao, xây dài được như tường gạch đỏ không?

Giới hạn chiều cao, chiều dài nằm ở thiết kế giằng, bổ trụ, lanh tô và liên kết chứ không chỉ ở viên gạch. Tường cao hoặc dài cần kỹ sư bố trí giằng; tường ngoài còn phải tính tải trọng gió.

Tóm tắt cách xây tường gạch AAC đúng kỹ thuật

Cách xây tường gạch AAC đúng gồm: lớp thứ nhất trên vữa xi măng cát và chặn ẩm chân tường khu ướt; từ lớp thứ hai dùng vữa mạch mỏng 2–3 mm, phết kín cả mạch ngang lẫn mạch đứng; so le mạch, bào phẳng từng lớp; râu thép, giằng, lanh tô theo bản vẽ; chừa khe đỉnh tường chèn sau; chia đợt và bảo dưỡng. Cấu trúc nhiều lỗ khí kín (đọc thêm về bê tông khí chưng áp trên Wikipedia) giải thích vì sao gạch nhẹ, dễ cắt nhưng cần chống ẩm cẩn thận.

Xanh Midori cung cấp gạch AAC dày 100, 150, 200 mm và vữa khô trộn sẵn từ kho Hoài Đức, Hà Nội; cước và thời gian giao báo theo từng đơn, gọi 0968 570 270 để được báo cụ thể.

Bài viết liên quan

• Ưu điểm của gạch AAC so với gạch đỏ truyền thống
• Gạch AAC và tấm ALC: ứng dụng, thi công, bảo trì
• Thi công bê tông nhẹ tại Hà Nội
• Danh mục gạch bê tông nhẹ
• Liên hệ đặt gạch và vữa